Lezing 'De filosofie van het kijken'

een bijzondere lezing over waarnemen van kunstwerken op 13 oktober, door Peter Henk Steenhuis, filosofieredacteur van dagblad Trouw

door Dees Goosen

Alledaagse handelingen nemen soms meer tijd in beslag als de 9 seconden die de gemiddelde museumbezoeker voor een schilderij blijft staan! Maar als je langer wilt kijken, hóe moet je dat dan doen? Is dat te leren? Jazeker! Vaak interpreteer je een beeld te snel aan de hand van je vooroordelen...

Peter Henk Steenhuis, filosofieredacteur bij dagblad Trouw en filosofe Mieke Boon schreven samen voor dagblad Trouw 27 boeiende en inspirerende artikelen over de filosofie van het kijken, waarin niet de kunst maar de kijker centraal staat. Deze verhalen zijn gebundeld in een boek.
Aan de hand van veel kunstwerken en filosofen laten ze zien hoe je op ander manieren kunt kijken.
De aanpak van Steenhuis en Boon leidt tot vragen die je in de meeste kunstboeken en kunstbeschouwingen niet aantreft. En levert prachtige observaties en zoekende conversaties op aan de hand van uiteenlopende kunstwerken uit alle tijden. Van een Rembrandt tot de installatie Notion Motion van de Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson.
Bovendien is de gekozen dialoogvorm een briljante vondst, waardoor doorgaans vaak stevige kost sprankelend en boeiend om te lezen wordt. Het past ook goed bij de zoektocht bij kijken naar kunst.

Wat je ziet ben je zelf
In het boek “De filosofie van het kijken” wordt uitgelegd hoe je meer zelfkennis kunt krijgen in je eigen denken en oordelen aan de hand van kunstwerken. Bij het gewone kijken naar een schilderij kun je een techniek aanleren waardoor je ‘contact maakt met het kunstwerk'. Een tweede ‘kijkniveau' gaat over hoe we denken over kijken, een oordeel ligt snel klaar..! Maar je kunt nog verder gaan door te onderzoeken hóe je kijkt. Sterker nog, door te beseffen dat je daar zelf verantwoordelijk voor bent.
Beelden en cultuur beïnvloeden ons van jongs af aan. Die invloed bepaalt onze denk- en zienswijze en dat bepaalt voor een groot deel de betekenis aan wat je ziet. Als je dat begrijpt heb je een goede basis voor beter waarnemen, maar ook van de traditie waarin je leeft, en zelfs van jezelf.
Je ontdekt met andere woorden hoeveel jezelf doet tijdens het kijken naar een kunstwerk.
Als je dit boek leest, krijg je zin om naar een tentoonstelling te gaan om ook je eigen zienswijze te ontrafelen! Neem er dan wel de tijd voor, want met het repertoire van vragen en inzichten in je achterhoofd na het lezen van dit boek zie je uiteindelijk meer. Het werkt echt!

lezing "De filosofie van het kijken" door Peter Henk Steenhuis, filosoof en redacteur dagblad Trouw
dinsdag 13 oktober 2009 20:00 uur
boekhandel Quist - Fortuinstraat 24 Bergen op Zoom
entree: 5 euro (verkrijgbaar bij boekhandel Quist 0164 240232)

De filosofie van het kijken - kunst in een ander perspectief
auteurs : Mieke Boon & Peter Henk Steenhuis
uitgeverij Lemniscaat ISBN 9789047700289

<terug ^begin pagina