Vakantienotitie: verslag Biënnale Venetië

door Dees Goosen

Making Worlds
Biënnale van Venetië 2009
Samensteller Daniel Birnbaum

Terwijl in Nederland regenstralen in plaats van zonnestralen het weerbeeld bepalen, ligt Venetië te schitteren in de stralende zon. In deze geweldige oude “historische poederdoos” schuifelt en slippert een hele massa toeristen rond.. De zomerzon reflecteert in de azuurblauwe lagune, het is dertig graden en de lege kwartliterflesjes van bronwater tonen verstild op straathoeken hóe groot deze massa toeristen is... Stemmen klinken als in een opera tot diep in de avond, galmend en weerkaatsend in de kruip- en sluipstegen. Venetië is als een vrouw, achter een façade van opsmuk ligt een diepere laag van schoonheid, de ínnerlijke schoonheid! Van oudsher is Venetië een plaats van samenkomst, handel en een verbinding tussen Oost en West. Schoonheid in alle soorten, met voor ieder wat wils, oude kunsten en de moderne kunst, en dit brede scala in dit historische decor maakt het verblijf tijdens de Kunst Biënnale zo bijzonder...

Dit jaar is de Biënnale samengesteld door de veelgevraagde en nog jonge curator Daniel Birnbaum, rector van de Städelschule in Frankfurt, directeur van Portikus en samensteller van biënnales over de hele wereld.
De klassieke verhandeling Ways of Worldmaking van de filosoof Nelson Goodman heeft als referentie gediend. In de Biënnale van 2009 ligt de nadruk op artistieke productieprocessen, waarbij jonge kunstenaars een nieuw perspectief bieden op een oudere generatie kunstenaars. In het weefsel van de tentoonstelling laten zich enkele lijnen ontwaren. Zoals de aandacht voor schilderkunstige articulaties, of de aandacht voor de kunstenaars die zich bezighouden met architecturale, utopische wereldvisie (o.a. in de oude Gevangenis, om de hoek van het San Marco, door Taiwan).

De 53ste Biënnale begint het formaat te krijgen van de vergadering van de Verenigde Naties: 77 landen nemen deel, verspreidt over de hele stad. Natuurlijk vormen de tentoonstellingen in de landenpaviljoens in de tuin Giardini en de tentoonstellingen in de oude bootwerven, het Arsenale, het kloppende hart.
Toch zijn er ook veel verrassingen in de zogenaamde “B-route”, die zondermeer erg leuk is om te lopen en te bekijken. Platte schoenen aan en minstens een volle dag hiervoor uittrekken!

Op de meest verborgen plaatsen, in oude pallazi, huizen en binnenplaatsen, zijn tentoonstellingen te vinden waaronder en paar juweeltjes: Glasstress, een tentoonstelling weliswaar met bekende namen zoals Francoise Bourgois, Koen van Mechelen en Jan Fabre, maar prachtig vanwege hun kunstuitvoeringen in glas, mooi en in balans tentoongesteld in het gebouw van de Letteren gelegen aan de voet van de brug bij L'Áccademia. De tentoonstelling Venezia Salva, een ode aan Simone Weil, te vinden in de wijk Drosudera, met bijdragen van alle vrouwelijke kunstenaars die tussen 1995 en 2005 hebben deelgenomen aan de Biënnale en de tekeningen van Francis Bacon eveneens te vinden in Drosudera.

En verschrikkelijk mooie teer en pigmenttekeningen van de Italiaan Alessandro Verdi. Naast schilderkunst en beeldhouwkunst, veel, héél veel videostills en documentaireachtige films. De jonge garde toont zich trots op hun identiteit en cultuur: global en kosmopolitisch is de manier waarop deze jonge kunstenaars door multimedia hun denkgang en zoektocht naar betekenisgeven en bevraging meer als een proces én in verbinding met de wereld tonen. In plaats van met een té af concept of beeld, of met gladgestreken beelden - álsof er géén verschil is in culturen. Boeiend en leerzaam, voor mij die als schilder voortdurend op zoek is hóe betekenis te geven aan een harmonie of een helend beeld als commentaar en berichtgeving uit een niet langer in de realiteit bestaande wereld.

In de videostills en films is duidelijk de intellectuele articulatie te zien én omdat film beweegt zijn de denkgangen stapvoets te volgen en te registreren. Hoewel het medium video en film van andere aard als zoiets als verf is, waar de betekenis van een beeld zich in de huid van het oppervlak voltrekt en verstolt, kán filmisch beeld mij als schilder behoorlijk inspireren. De duur van filmbeelden in context tot de trage vragen en antwoorden in verf, helpen mij als schilder een “glimpse” van een beeld op scherp te kunnen houden. De oefening om te kijken naar videostills en film, bezorgen mij een focus, en een bijna meditatieve oefening in waarneming, registratie én de duur van tijd, waar ik als schilder veel aan heb.

Een paar van mijn favoriete kunstenaars deze keer op de Biënnale: Fione Tan (Nederlands paviljoen) mét Disoriënt, het paviljoen van Polen met: Guests van Krysztof Wodiczko.
De monumentale schilderkunst: Miquél Barcelo, in het paviljoen van Spanje. De beeldhouwkunst, de ruimtevullende constructies van Bernar Venet (België) in het Arsenale.
En de ambigue vormen met wortels uit de Chinese cultuur van Huang Yong Ping, grote inktvisachtige vormen uit de cedarboom welke ook gebruikt wordt in de Chinese geneeskunst.

Het Arsenale is een wereld op zich, rauwer en onaf vergeleken met de grandeur en chique in de Giardini. In het Arsenale zijn de uitersten ook beter zichtbaar, zoals de bijdrage van bijvoorbeeld Senegal, een grote installatie van palen, hutjes, stof en zand, heroïne-rauw, versus de gelikte schoonheid en overdaad van de metersgrote en metershoge installaties van Jan Fabre, waarbij de afwerking in de perfecte perfectie. Schoonheid in eenvoud: de als zonnestralen gespannen draden van Lygia Pape in een totaal aardedonkere ruimte.
In tegenstelling tot de vorige Biënnales is deze misschien minder een gelikte en tot in de puntjes áffe tentoonstelling, maar hoopvol en boeiend, voor wie tussen het proces van het scheppen 'an sich' zich nog kan en wil verwonderen…

De rest doet CNN voor ons - tegen zoveel beelden kan geen kunstenaar meer op, de derde avond moe van het “Biënnale-lopen” ploffen we neer op de lounchebanken in de tuin van ons hotel, het gonst door de tuin en in het hotel, waar jongeren (vergeleken bij ons dan...), de middelagers en veel black Americans verblijven, de herdenkingsdienst van Maijkelle Jacksone... Live CNN!

Ongeveer twee uur lang is het wat stiller in Venetië…

Informatie Biënnale Venetië:
www.labiennale.org
De Biënnale van beeldende kunst vindt om het jaar plaats en duurt van begin juni tot 22 november.

Vlieginformatie:
www.ryanair.com
Goedkope vliegtickets vanaf Weeze Duitsland (trein tot Nijmegen, Ryan Air Shuttle Bus tot Weeze) of vanaf vliegveld Brussel- Charleroi (trein tot Brussel, Ryan Air Shutlle Bus tot Vliegveld Charleroi). Rond middernacht vinden de “rates” plaats op de Ryan Air-website. Vliegen naar Venetië kost dan niet meer als ongeveer 20,- euro. Je vliegt tot Treviso Airport, daar staat de shuttlebus klaar en binnen veertig minuten sta je op Plazza di Roma in Venetië.
www.transavia.com
Vanaf Amsterdam of Brussel. Wel duurder.

Hotel of huisvesting in Venetië:
De Jeugdherbergen hebben losse 2 persoonskamers ongeveer 40,- per nacht.
Op de Universiteitcampus kan je tijdens de zomervakantie terecht.
Zelf verblijf ik graag in hotel Belle Arti in de wijk Drosudoru, tussen bootstation Zattere en Accademia, dit is een driesterren hotel (ruime drie), met een heerlijk sfeer, mooie tuin en lounche veranda.

De beste hotelboekingen maak je ook rond middernacht vanwege de “rates”op www.booking.com

Let in Venetië op, dat als je kamer aan het kanaal licht (leuk uitzicht...) het transportvervoer al om 5 uur 's morgens begint en rond 1.30 uur eindigt, met een beetje pech lig je dan veel wakker.

Via Cheap Rentals, huur ik bij de eigenaresse van dit bedrijf: Iryna, via haar website regelmatig een appartement, betaalbaar als je met meer personen bent www.cheaprentals.com

Restaurants
Eten doe je het meest Italiaans en betaalbaar in de studentenwijk Drosudera of in de wijk Castello bij de Traitorria's, waar de Italianen zélf eten.

Glas
Het eiland Murano, waar je met de vaporetti zo naar toe vaart, heeft naast heel veel glaswinkels (betere prijzen in de zijstraatjes), een heel mooi glasmuseum. Waar deze Biënnale een mooie tentoonstelling moderne glaskunst is te zien.

<terug ^begin pagina