Hoe het grote gewoon wordt en het gewone groot...

Geduld en Compassie...
Onderricht van de Dalai Lama

door Dees Goosen

De wekker staat op kwart over vier om op tijd te kunnen zijn bij het ochtendonderricht van de Dalai Lama móet ik de eerste trein richting Amsterdam zien te halen! In 2006 was ik in de bijzondere gelegenheid om vier dagen lang intensieve filosofische lezingen en onderricht bij de Dalai Lama te kunnen volgen.

Niet dat ík een Tibetaans Boedhist bén, maar als met zoveel zaken in het leven, als je nieuwsgierig bent en er open voor staat kun je nog veel leren en opsteken. Wél lijken een aantal intrinsieke waarden heel veel op de waarden en de “kijk op het leven” die ik mee heb gekregen in mijn jeugd, overgedragen door de cultuur van mijn ouders - hun houding als migranten - en voorouders, en in die zin zijn zélfverantwoordelijkheid en universele waarden die nauw bij het Boedhisme voelen, met de paplepel ingegoten en versterkt door ervaringen in mijn eigen leven en door de omgang met anderen, hóe ik dit beleef, zeker in niet vertrouwde omgevingen op reis, als ik in
wereldsteden óf Singapore of Indonesië ben.

roots
Een deel van mij heeft Aziatische “roots”, om precies te zijn tweederde deel van mijn wezen, het overige deel is van oorsprong Frans en mijn naam is dan ook in mijn paspoort, jé ídentiteisbewijs, Brigitte Desirée Lemette, hardstikke Frans en chique Indisch (één naam van een filmster en een naam relaterend aan een gevoel: Brigitte van... tja, van Brigitte Bardot!... en Desirée, bewust gekozen door mijn ouders omdat dit verwijst naar het Franse ”wensen en verlangen” en zodra ik in Azië ben, wordt de vraag gesteld “wie is je vader, wie is je moeder?” En wordt mijn totale naam: Brigitte Desirée Lemette Polhoupessy, in het grote Azië ben ik dan te duiden, en is mijn verleden te herleiden naar clan en streek.

thuis
Mijn volledige naam geeft al aan, dat de complexiteit van “roots” een migrantengeschiedenis in zich draagt en hierdoor een levenshouding die zich aanpast aan de omgeving, en een “go with the flow” werd ons als kind overgedragen. Negatief zou je kunnen zeggen dat ik ongrijpbaar óf een kameleon ben, positief zou ik kunnen zeggen dat wáár je bent en waar je plezier hebt en contact, dat
dit je thuis is. Vanuit mijn opvoeding is kunnen delen, en je eigen inzichten en lessen op doen organisch verweven met leven, en teleurstelling is voor mij dan ook meer een tijdelijke staat van verwarring waarbij het tijdelijke gevoel van onbehagen juist ruimte afdwingt om goed te kijken en in te voelen wát er is gebeurd. Góed kijken, draagt dan de betekenis in zich, je eigen inzichten opdoen en leren van je eigen rol met compassie voor anderen, en daarnaar te handelen.

zelfspot
Wat niet inhoudt dat je geen maatregelen moet nemen als je op onrecht stuit of wanneer jou onrecht wordt aangedaan. Vergeven is niet vergeten, maar wéten... En blijven hangen in boosheid, of gedachten verankeren tot blijvende teleurstelling of ander negativiteiten is geen optie. Leven is immers en werkwoord. Voor de lezer: Je snapt dat dit met vallen en opstaan gaat en de nodige zelfspot en humor..!

compassie
De ochtend begint dus met een filosofisch onderricht over geduld en compassie, hoewel we met ongeveer tienduizend mensen in de zaal zijn kun je een speld horen vallen. Ieder is gekomen met een eigen reden of drijfveer om naar dit onderricht te luisteren. En individueel ook in een eigen “hoofdstuk” van zijn of haar leven. Mijn persoonlijke beweegreden is, dat ik niet zozeer de Dalai Lama aanhang als “Heilige”, maar meer omdat hetgeen en de wijze waarop universele waarden, zoals vandaag: “geduld en compassie” dichtbij bij mijn eigen idee staan over hóe ik trácht met deze waarden om te gaan. Het prikkelt om als actieve toehoorder deze waarden, met een kosmopolitische en open blik trachten te plaatsen in toepassingen in mijn dagelijks leven. In het ondericht worden
ook actuele en moeilijkere kwesties niet vermeden, want compassie en geduld zijn ook middelen om moeilijke vraagstukken in deze samenleving of wereld vanuit andere invalshoeken als macht en economisch gewin (imperialisme), of egoïsme te benaderen. Vraagstukken als China, de economische wereldcrisis, het milieu, huiselijk geweld, de Islam, Westerse perceptie en oosterse
perceptie op politiek en religie, komen ook aan de orde.

kunst
In het middagonderricht wordt meer over denkwijzen en toepassingen gesproken, want voor de toepasbaarheid en uitvoering gaat het er toch meer om dat je zelf verantwoordelijkheden neemt in je directe omgeving en je eigen houding wat beteft je gezin, je directe omgeving, je vrienden, je familie, in je werk, je collega's, je creativiteit, je initiatieven en je vindingrijkheid. De plaats van educatie, kunst en literatuur en wetenschap worden vanuit de Boedistische visie bekeken en waar de tijd en het onderwerp het toelaat worden denkgangen besproken om brug te kunnen nemen naar moeilijke vraagstukken.

cocon
Het avondonderricht biedt een zeer boeiende lezing over praktische kanten vanuit het Tibetaans Boedhisme door Sogyal Rinpoche, schrijver van Het Tibetaanse boek van Leven en Sterven. Waarin Boedistische teksten en begrippen worden hertaald naar bruikbare ideeën en gedachten. Al bij al bevind ik mij van half acht 's morgens tot half acht 's avonds in een cocon van reflecties en in een sneltrein van percepties en doorkoppelingen. Ik schrik me een hoedje als ik in de trein hoor dat de PVV ondertussen die dag de grootste partij is geworden, (en in Bergen op Zoom blijkt de PVV van Wilders helaas de mééste stemmen te hebben gekregen, tja... hóe moet dat nu weer, en kan je of moet je in zó'n rechtse omgeving nog iets met kunstprojecten?? Gelukkig is er ook bemoedigend wereldnieuws dat Barack Obama een verbindende toespraak heeft gehouden in de universiteit van Caïro en moedig het Israëlische vraagstuk vanuit een hernieuwde kijk te bezien.

kroon
Opgeladen in het hoofd en uitgeput in het lijf stort ik precies bij het begin van het NOS neer op mijn bank, slapen lukt voorlopig echt nog niet...., als een film draagt mijn gedachten de beelden en de woorden voort......Door de postbode is het boek bezorgd met het verslag van de Prix de Rome 2009, geschreven door onze dochter, met een briefje erbij dat ze íets héél belangrijks te melden heeft. Tegen middernacht (Nederlandse tijd) bel ik haar in New York om haar te feliciteren met haar boek, ontroerd vertelt ze me dat we haar als ouders zoveel vertrouwen hebben meegegeven, wat haar in gedachten gesteund heeft dit boek in zo korte tijd te schrijven én.....dat ze ten huwelijk is gevraagd, en vol vertrouwen JA heeft gezegd! De kroon op deze dag waar het gewone zo groot wordt en het grote tegelijkertijd zo gewoon...

<terug ^begin pagina